Кайра алуу жана оңдоо саясаты

Кыргызстан Изилдөөлөр журналы жарыяланган эмгектердин илимий тактыгын сактоо жоопкерчилигин алат. Бул жоопкерчилик каталар аныкталганда тиешелүү оңдоо механизмдерин колдонууну камтыйт. Журнал үч деңгээлде оңдоо жүргүзөт: erratum, corrigendum жана retraction.

Erratum (басмаканадан келип чыккан оңдоо). Түзүү, дизайн, басып чыгаруу же электрондук которуу процессинде басмаканадан келип чыккан каталар үчүн колдонулат. Тамга каталары, шилтеме номерлерин белгилөөдөгү каталар, жоголгон таблицалар же сүрөттөр, туура эмес жайгаштырылган сүрөт түшүндүрмөлөрү бул чөйрөгө кирет. Erratum өз-өзүнчө билдирүү катары жарыяланат; баштапкы макала жаңыртылып оңдолгон версиясы жандуу бойдон кармалат жана мурунку версияга шилтеме берилген жерлерде айырманы түшүнүүгө боло турган эскертүү коюлат.

Corrigendum (автордон келип чыккан оңдоо). Авторлор эмгегинде кийин байкаган жана жыйынтыктарын же тыянактарын таасир этүүчү каталарды оңдоо үчүн колдонулат. Туура эмес эсептөө, ката график, шилтеме катасы же тексттеги маанилүү бир жаңылыш corrigendum'дун предмети болушу мүмкүн. Corrigendum оңдоонун деталын да, эмне үчүн керек экенин да түшүндүрөт; автор тарабынан даярдалып, редакциялык кеңеш тарабынан бекитилип, баштапкы макала менен байланышып жарыяланат.

Retraction (кайра алуу). Эмгектин жыйынтыктарынын ишенимдүүлүгүн негизинен солкулдаткан каталар же этикалык бузуулар болгондо колдонулат. Кайра алуунун себептери төмөнкүлөрдү камтыйт. Маалыматты жасалмалоо же бурмалоо. Олуттуу деңгээлдеги плагиат. Эмгектин башка жерде мурда жарыяланган болушу. Туура эмес изилдөө этикасы (мисалы, катышуучунун макулдугу алынбаганы). Методологиялык жактан негизсиз жыйынтыктардын жаңы далилдер менен биротоло четке кагылышы.

Кайра алуу процесси. Чечим редакциялык кеңеш тарабынан кабыл алынат; авторлор кабардар кылынат. Баштапкы макала журналдын сайтынан жок кылынбайт; үстүнө чоң жана көрүнүктүү түрдө "КАЙРА АЛЫНДЫ" (retracted) деген белги коюлат, кайра алуу себебин түшүндүргөн билдирүү баштапкы бетке байланыштырылат жана издөө системаларынын метадеректеринде кайра алуу статусу көрсөтүлөт. DOI туруктуу сакталат; эмгекти цитата кылган башка изилдөөчүлөр статуска оңой жетишет.

Сөз эркиндиги принциби. Академиялык талаш же эмгектин жыйынтыктары менен макул болбоо сыяктуу учурларда кайра алуу колдонулбайт. Бирок конкреттүү ката же бузуу аныкталганда колдонулат. JKS ар кандай пикирлерге жана каршы аргументтерге орун берүү үчүн жарыялоодон кийинки талкуу каттарына (letters to the editor) эшигин ачык кармайт.