Yapay Zeka Kullanım Politikası

Kırgızistan Çalışmaları Dergisi, üretken yapay zeka (Generative AI) araçlarının akademik yayıncılıkta artan kullanımını dikkate alır ve şeffaflık, sorumluluk ve akademik dürüstlük ilkeleri çerçevesinde bir politika benimser. Bu politika yazarlar, hakemler ve editörler için ayrı ayrı düzenlemeler içerir.

Yazarlar için ilkeler. Yazarlar, çalışmalarının hazırlanmasında yapay zeka araçlarını (ChatGPT, Claude, Gemini, Copilot ve benzeri büyük dil modelleri) kullandıklarında bu kullanımı çalışmalarında açıkça beyan etmelidir. Beyan, aracın hangi aşamada (fikir geliştirme, literatür taraması, dil düzenleme, kod üretimi, tablo/şekil hazırlığı vb.) ve ne ölçüde kullanıldığını içermelidir. Beyan çalışmanın Yöntem bölümünde veya ayrı bir teşekkür/açıklama bloğunda yer alabilir.

Yapay zeka araçları hiçbir koşulda yazar olarak listelenemez. Bu ilke Nature, Science, Elsevier, Springer Nature ve önde gelen dergi topluluklarının benimsediği ortak duruştur. Yazarlık, çalışmadaki içerik ve sonuçlar için hesap verebilirlik ve sorumluluk gerektirir; mevcut yapay zeka sistemleri bu sorumluluğu üstlenemez.

Yapay zeka aracıyla üretilen tüm içeriğin doğruluğundan, özgünlüğünden ve etik uygunluğundan yazarlar tam olarak sorumludur. Üretken modellerin var olmayan kaynaklar üretebildiği (hallüsinasyon), yanlış olgusal bilgiler sunabildiği ve önyargılı çıktı üretebildiği bilinmektedir; yazarlar bu tür sorunları çalışmalarında elemek için gerekli özeni göstermelidir.

Yapay zeka ile üretilmiş görseller ve tablolar da beyan kapsamındadır. Şekil altyazılarında görseli üreten aracın adı belirtilmelidir. Sahte veya manipüle edilmiş görseller kullanma yasağı yapay zeka araçları için de geçerlidir.

Hakemler için ilkeler. Hakemler, değerlendirmeye aldıkları çalışmaların içeriğini (metin, tablo, veri, şekil) yapay zeka araçlarına giremez. Bu, çalışmanın gizliliğini korumak ve üçüncü taraf modellere yayımlanmamış verilerin sızmasını engellemek için gereklidir. Hakem raporunun dil kalitesini iyileştirmek için yapay zeka aracının sınırlı biçimde kullanılması kabul edilebilir; ancak raporun akademik değerlendirme özü hakem tarafından üretilmelidir.

Editörler için ilkeler. Editörler, gönderilen çalışmaların bütünlüğünü değerlendirirken yapay zeka çıktısı tanıma araçlarını (GPTZero, Turnitin AI ve benzeri) tamamlayıcı bir kaynak olarak kullanabilir. Ancak bu araçların hatalı pozitif ve hatalı negatif üretebildiği bilinmelidir; tek başına bir yargı temeli olamaz. Şüphe durumunda editör yazarla iletişime geçer ve açıklama talep eder.

Politika güncellemesi. Yapay zeka teknolojileri hızla gelişmektedir. Bu politika, uluslararası akademik yayıncılık topluluğunun ortak duruşuna ve COPE ile WAME gibi kuruluşların rehberliğine paralel biçimde düzenli olarak gözden geçirilecektir.